پایداری تولید و ثبات بازار محصولات پروتئینی در گرو تامین نهاده و حذف عوامل واسطه

باشگاه خبرنگاران جوان؛ آزاده محبی – بررسی ها از سطح بازار نشان می دهد که بازار محصولات پروتئینی نظیر مرغ، گوشت قرمز و تخم مرغ با التهاباتی روبروست که کارشناسان و مسئولان تشکل های تولیدی عرضه نهاده چندبرابر قیمت مصوب و افزایش قیمت تمام شده را از علل اصلی این نوسانات اعلام می کند.

گرچه در اواسط مهرماه براساس مصوبه شورای قیمت گذاری محصولات کشاورزی، قیمت مصوب هر کیلو مرغ درب واحدهای مرغداری  ۸۷ هزار تومان، گوشت مرغ برای مصرف کننده ۱۳۵ هزار و ۷۰۰ هزار تومان، هرکیلو تخم مرغ درب مرغداری ۷۷ هزارتومان و برای مصرف کننده ۹۲ هزارتومان تعیین شد که مرغداران برمبنای آن مکلف به توزیع بودند، اما با کمبود نهاده در سامانه بازارگاه و خرید نهاده ۲ تا ۳ برابر قیمت مصوب از بازار آزاد امکان عرضه با نرخ های مصوب وجود ندارد، کمااینکه بسیاری از واحدهای تولیدی بدلیل کمبود نهاده ناگزیر از  عرضه مرغ قبل از رسیدن به وزن مطلوب، حذف گله ها و کشتار دام های مولد و تسریع در عرضه شدند.

با توجه به آنکه ریشه اصلی نابه سامانی بازار محصولات پروتئینی به نهاده های دامی و مشکلات توزیع در سامانه بازارگاه بازمی گردد،اخیرا دولت به منظور حل مشکلات و حذف عوامل واسطه و دلال موضوع توزیع نهاده را به پشتیبانی امور دام واگذار کرده است که بنابر گفته تولیدکنندگان این واگذاری تاثیری در روند توزیع نهاده نداشته است که در این راستا پرویز جعفری مدیرعامل پشتیبانی امور دام گفت: فرآیند توزیع نهاده های دامی در سامانه بازارگاه تعریف شده که یک طرف توزیع پشتیبانی امور دام و طرف دیگر واردکننده است که نهاده باید در اختیار پشتیبانی بگذارد که در این خصوص به نوعی مقاومت در تحویل است که با انعقاد قرارداد طی روزهای گذشته با تعدادی از واردکنندگان، امر توزیع آغاز می شود.

مدیرعامل پشتیبانی امور دام با بیان اینکه نهاده در بنادر وجود دارد، گفت: فرآیند توزیع از طریق پشتیبانی امور دام‌ جدید است که واردکنندگان نسبت به اجرای قانون جدید مقاومت می کنند که با آغاز توزیع فرآیند روان می شود. 

بازار گوشت قرمز در رکود به سر می برد

منصور پوریان رئیس شورای تامین کنندگان دام کشور گفت: در حال حاضر میزان تامین گوشت در بازار مشخص است که براین اساس گوشت به میزان کافی در بازار عرضه می شود‌.

وی از رکود حاکم بر بازار گوشت خبر داد و گفت: گوشت منجمد و گرم به مقادیر زیاد در بازار موجود است، اما بدلیل رشد قیمت گوشت های داخلی و وارداتی، تقاضای چندانی وجود ندارد.

پوریان از کاهش تقاضا برای گوشت و دام زنده خبر داد و گفت: خروج از رکود فعلی بازار مستلزم کاهش قیمت است، در غیراین صورت تقاضای چندانی در بازار نخواهیم داشت، کمااینکه بررسی ها از سطح بازار این موضوع را نشان می دهد.

رئیس شورای تامین کنندگان دام قیمت هرکیلو دام سنگین را ۳۰۰ هزارتومان اعلام کرد و افزود: بعداز شیوع تب برفکی، مصرف گوشت توسط خانوارها کاهش یافت که همین امر منجر به افت قیمت دام شد.

وی ادامه داد: یکی از موضوعاتی که بارها اعلام کردیم گوشت های وارداتی یکی از اسباب التهاب قیمت گوشت است، درحالیکه این گوشت ها قرار بود با قیمت مناسب عرضه شود، اما بدلیل تغییر نرخ ارز با قیمت های بالایی در بازار عرضه می شود. حال وقتی گوشت های وارداتی قرار بود با قیمت های مناسب عرضه شود، اما اکنون قیمت بالاست.

پوریان با بیان اینکه گوشت های وارداتی مسبب نوسان بازار است، گفت: شرکت پشتیبانی امور دام به امر توزیع ورود نکرده است، دام زنده به میزان‌ مناسب موجود است، اما تقاضا برای خرید در بازار وجود ندارد.

آینده روشنی پیش روی تولید تخم مرغ نیست

حمیدرضا کاشانی رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغداران میهن گفت: اکنون نهاده دامی در سامانه بازارگاه موجود نیست و با واگذاری امور توزیع به پشتیبانی امور دام تغییری در روند عرضه نهاده ایجاد نشده است براساس آمار تولید تخم مرغ آبان به ۱۰۵ هزارتن رسیده است و آینده روشنی پیش روی تولیدکنندگان نیست.

کاشانی قیمت هرکیلو کنجاله سویا در بازار را ۴۵ هزارتومان و ذرت ۳۳ هزارتومان اعلام کرد و افزود: در حال حاضر ذرت ۳ برابر و کنجاله ۲ برابر نرخ مصوب عرضه می شود.

رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغداران از افزایش جزئی قیمت تخم مرغ درب مرغداری خبر داد و گفت: علی رغم افزایش قیمت درب مرغداری، کماکان مرغداران کمتر از قیمت تمام شده عرضه می شود به طوریکه قیمت تمام شده هرکیلو تخم مرغ ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزارتومان است، درحالیکه نرخ درب مرغداری ۹۰ هزارتومان است که براین اساس مرغدار زیان سنگینی را متحمل می شود.

وی با اشاره به آینده بازار تخم مرغ گفت: مرغدارانی که توان خرید نهاده از بازار آزاد را دارند به تولید ادامه می دهند، در غیراین صورت از چرخه تولید خارج می شوند. 

نوسانات قیمت مرغ به شبکه توزیع بازمی گردد

حبیب اسداله نژاد مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی گفت: در حال حاضر هر کیلو مرغ زنده با نرخ ۸۷ هزارتومان و تلورانس ۱۰ درصد عرضه می شود و نوسانات قیمت مرغ در بازار ارتباطی به مرغدار ندارد.

به گفته وی، علی رغم افزایش قیمت تمام شده و زیان، مرغداران محصولات خود را به قیمت مصوب عرضه می‌کنند که براین اساس نوسانات بازار مربوط به شبکه توزیع است. هرچند مرغداران قیمت مصوب را به شرطی پذیرفتند که نهاده با نرخ مصوب در اختیارشان قرار بگیرد.

اسداله نژاد ادامه داد: عدم تامین کافی نهاده دامی موجب شده تا مرغداران مرغ‌ها را پیش از وزن استاندارد که حدود ۲.۶ تا ۲.۷ کیلو است راهی کشتارگاه کنند که براین اساس مرغ‌ها بین ۲.۲ تا ۲.۳ کیلو وزن دارند و حدود ۱۵ درصد کاهش گوشت مرغ در بازار به این موضوع برمی‌گردد.

مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی با اشاره به تاثیر کاهش عرضه نهاده دامی بر بازار محصولات پروتئینی تصریح کرد: اگر دام مورد نیاز مرغداری‌ها با قیمت مصوب تامین نشود، طی روزهای آینده، با کاهش عرضه مواجه خواهیم بود و نابه‌سامانی در بازار این محصول پروتئینی بیشتر و قیمت‌ها بالاتر می‌رود.

طی ماه های اخیر بازار محصولات پروتئینی بدلیل کمبود نهاده دامی در سامانه بازارگاه یا فساد و رانت این حوزه و توزیع بالاتر از قیمت مصوب پشت فاکتور با نوساناتی روبرو شد که این امر چالش هایی برای تولیدکننده و مصرف کننده ایجاد کرده است که از مسئولان امر انتظار می رود با توزیع نهاده با نرخ مصوب و جلوگیری از رانت و فساد این حوزه، بازار محصولات پروتئینی را به ثبات و آرامش برسانند.