پاییز بدون باران؛ ذخایر سدهای تامینکننده آب تهران در کمترین میزان ۶۰ ساله اخیر
وحید عامری
آبان ۱۷, ۱۴۰۴
2026
۰۶:۴۴ – ۱۷ آبان ۱۴۰۴
باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلیپور – در سایه عدم بارش باران و نبود مدیریت مصرف آب از سوی برخی مشترکان، کشور به ویژه استان تهران به سمت شرایط بحرانی پیش میرود. ورود به ششمین سال خشکسالی، زنگ خطر جدی برای منابع آبی کشور را به صدا درآورده و میتواند تمامی ابعاد زندگی افراد را با چالشهای جدی مواجه کند.
عدم بارش باران و شرایط بحرانی آب که محمدرضا کاویانپور رئیس موسسه تحقیقات آب، با اشاره به وضعیت بحرانی بارشها در پاییز امسال بیان کرد: با نگاهی به وضعیت آبی سال ۱۴۰۳ منتهی به ۱۴۰۴ مشاهده خواهیم کرد که بارشها در کل ۱۵۲ میلیمتر بوده که به میزان متوسط ۵۷ سال گذشته کاهش ۴۰ درصدی داشته است.
تنها یک استان وضعیت بارشی طبیعی دارد
رئیس موسسه تحقیقات آب با اشاره به وضعیت بارشی منفی در برخی از استانها، افزود: چهار استان کشور با وضعیت بارشی منفی ۵۰ تا ۸۰ درصدی، ۱۵ استان با کاهش ۳۰ تا ۵۰ درصدی و تعدادی نیز در رکوردهای خشکسالی قرار دارند و تنها یک استان وضعیت بارشی طبیعی دارد که در این استان نیز افزایش بارشی مشاهده نشده است.
او گفت: میزان بارشها در سال آبی گذشته در نهایت منجر به آورد رودخانهای حدود ۲۴ تا ۲۵ میلیارد مترمکعب آب بوده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته خود افت ۴۲ درصدی را نشان میدهد.
کاویانپور با اشاره به ظرفیت مخازن در تهران نیز گفت: ظرفیت ذخایر مخازن سدهای تهران در سال آبی جدید که از مهرماه شروع شده است حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب است که در مقایسه با میزان ۴۹۰ میلیون مترمکعبی در سال آبی ۱۴۰۳ حدودا به نصف رسیده است. قاعدتا این میزان کاهش باید با بارشهای تا به امروز جبران میشد، اما متاسفانه زمانی که به بارشها در فصل پاییز نگاهی میاندازیم مشاهده میکنیم که اگرچه همواره بارشها در دو ماه مهر و آبان حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیمتر آب برای تهران به همراه دارد، اما تاکنون هیچ بارشی در تهران رخ نداده و پیشبینیها نیز نشان میدهد که تا پایان پاییز نیز این روند ادامه خواهد داشت.
وضعیت منابع سطحی قرمز و بسیار شکننده
در ادامه مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران میگوید: ذخایر سدهای تامینکننده آب تهران هماکنون در کمترین میزان ۶۰ سال اخیر قرار دارد که تاکنون چنین وضعیتی را تجربه نکرده بودیم و هماکنون وضعیت منابع سطحی قرمز و بسیار شکننده است.
جیرهبندی آب اجرایی میشود؟
به تازگی هم مسعود پزشکیان رئیس جمهور کشور در نشست برنامهریزی و توسعه استان کردستان در سخنانی نسبت به خشکسالی و کمبود آب هشدار داد و گفت: اگر تا آذرماه باران نیاید، باید آب را در تهران جیرهبندی کرد و اگر باز هم نبارید، آبی نمیماند و باید تهران را خالی کنیم.
شرایط بحرانی آب در کشور و عدم بارشها که حالا بیش از گذشته مدیریت مصرف را حائز اهمیت میکند گفتنی است، در شرایط خشکسالی، منابع آبی، از جمله آبهای زیرزمینی و سطحی، به شدت تحت فشار قرار میگیرند. مدیریت صحیح مصرف آب میتواند به حفظ و نگهداری این منابع حیاتی کمک کند و از کاهش سطح آب جلوگیری کند.
در ادامه هم مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران محسن اردکانی بیان کرد: با ۱۰ درصد صرفهجویی بیشتر، خادمان خود را در شرکت آبفای استان تهران همراهی کنند چراکه چارهای جزء سازگاری با شرایط اقلیمی وجود ندارد و این سازگاری با مصرف بهینه و رعایت الگوی مصرف حاصل خواهد شد.
او افزود: هماکنون در یک مقطع حساس و پرریسک هستیم و همکاری همهجانبه شهروندان برای گذر از این مقطع کارساز و موثر خواهد بود؛ بنابراین از همگان انتظار میرود که کمتر، کمتر و کمتر مصرف و به عبارتی بیشتر، بیشتر و بیشتر صرفهجویی کنیم تا از وضعیت قرمزِ بیآبی دور شویم.
